نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٤٨ - ويژگيهاى سد مأرب و سازنده آن
لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَ شِمالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَ اشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ ... وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ ...».[١]
سدسازى در سرزمين يمن رواج دارد و يمنىها در عرض درّهها ديوارهايى ضخيم برپا مىسازند تا مانع هدر رفتن سيلابها شوند. آنان آبها را انباشته كرده، سطح آن را بالا مىآورند تا بتوانند زمينهاى مرتفع را آبيارى كنند؛ كارى كه امروزه در ساخت آب بندها و آبگيرها انجام مىشود. رودها و آبهاى جارىِ اندك در يمن و به طور كلّى در جزيرة العرب و تمايلى كه به كشاورزى در آنجا وجود دارد، اهل سبأ را وادار كرده است تا سد سازى كنند. هر جا درّهاى وجود دارد كه مىتوان از دو طرف آن استفاده كرد، آنان جلو آن را مسدود كرده، آبهايش را جمعآورى مىكنند. بنابراين به مقدار درّههاى سيل خيز، سدها فزونى يافته است؛ به گونهاى كه بيش از صدها سد ساخته شده است.
همدانى درباره «يحصب العلوّ»، يكى از استانهاى يمن ياد مىكند كه به تنهايى هشتاد سد داشته كه هركدام به نام خاصى ناميده مىشده است.
شاعر يمنى به اين مسئله، چنين اشاره كرده است:
|
وبالبقعة الخضراء من ارض يحصب |
ثمانون سدّاً تقذف الماء سائلًا[٢] |
|
مشهورترينسدّ يمن «عرم» ياهمان سدّ معروف مأرب است. اين سد بزرگترين وپرآوازهترين سد كشورهاى عربى است و در اخبار و اشعار عرب براىدرسآموزى، از آن فراوان ياد شده است و قرآن در سوره «سبأ» به ماجراى آن اشاره دارد:
«فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شَيْءٍ
[١] . سبأ/ ١٥ و ١٨:« قطعاً براى مردم سبأ در محلّ سكونتشان نشانه رحمتى بود: دو باغستان از راست و چپ. به آنان گفتيم از روزى پروردگارتان بخوريد و او را شكر كنيد. شهرى است خوش و خدايى آمرزنده ... و ميان آنان و ميان آبادانيهايى كه در آنها بركت نهاده بوديم، شهرهاى متصل به هم قرار داده بوديم و در ميان آنها مسافت را به اندازه، مقرّر داشته بوديم. در اين راهها شبان و روزان آسوده خاطر بگرديد ...».
[٢] . در آن قطعه سرسبز از سرزمين يحصب، هشتاد سد است كه آبهاى روان را پس مىراند.