نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٤ - زن در ساحت قضاوت

آن هنگامى است كه گم شده باشد، چنان كه در آيه‌اى فرموده است: «قالُوا ضَلُّوا عَنَّا»[١] يعنى از نزد ما گم شدند.[٢] و مانند آن است‌ «لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌»[٣]؛ يعنى خداى من نه سر درگم مى‌شود و نه فراموش مى‌كند.

ولى زمخشرى آيه را طبق ظاهر آن تفسير كرده و گفته است: «أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما» يعنى يكى از آن دو براى گواهى دادن راه را نيابد، بدين گونه كه آن را فراموش كند، مانند آن كه گفته شود: «راه را گم كرد» يعنى بدان راه نبرد. پس ضلال در اينجا به معناى راه نبردن است.[٤] اما اينكه فرمود: «ضَلُّوا عَنَّا» يعنى از نزد ما رفتند و ما ايشان را از دست داديم؛ پس نمى‌توانند عذاب را از ما باز دارند و پرستش هامان تباه شده است.[٥] اما اين آيه كه‌ «لا يَضِلُّ رَبِّي» يعنى خداى من چيزى را از دست نمى‌دهد و چيزى از او غايب نمى‌شود.[٦]

راغب اصفهانى نيز «ضلال» را در آيه مورد بحث به معناى نسيان تفسير كرده است.[٧]

زن در ساحَت قضاوت‌

قضاوت به عنوان يك منصب رسمى براى حل مخاصمات در نظام قضايى اسلام، كه بسيار خطير و مسؤوليتى بزرگ است شايسته تصدى زن- كه شخصيتى با انگيزش و واكنش سريع دارد- نيست، همانند ديگر مسؤوليت‌هاى خطير مربوط به ولايت عامه ولىّ امر مسلمين.

فقها همگى در اين سخن اتفاق نظر دارند كه قضاوت از شؤون ولايت كبراى امام المسلمين است،[٨] و هر مسؤوليتى كه از جمله اين شؤون باشد در قانون اسلام‌

[١] . اعراف/ ٣٧.

[٢] . مجمع البيان، ٢/ ٣٩٨.

[٣] . طه/ ٥٢.

[٤] . الكشاف، ١/ ٣٢٦.

[٥] . مجمع البيان، ٤/ ٤١٦.

[٦] . همان، ٧/ ١٣.

[٧] . يعنى آيه ٢٨٢ سوره بقره.

[٨] . شهيد، ابوعبداللَّه محمّدبن مكى عاملى گويد: قضاوت، ولايتى است شرعى از جانب امام معصوم درداورى بين عامه مردم. ر. ك: الدروس الشرعية، ص ١٦٨.