نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٢٣ - «و الوزن يومئذ الحق»

محدود كرد.

٥. معناى آيه اين است كه خداوند به اهل بهشت نعمت بى‌پايان و بى‌حساب مى‌دهد.

پس از نقل قولها، مرحوم طبرسى همه آنها را نيكو و محتمل دانسته است.

زمخشرى در توضيح و تفسير آيه شريفه‌ «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا. الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً. أُولئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً. ذلِكَ جَزاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِما كَفَرُوا وَ اتَّخَذُوا آياتِي وَ رُسُلِي هُزُواً»[١] مى‌نويسد: «ضَلَّ سَعْيُهُمْ» يعنى تلاش و كوشش آنان ضايع و باطل و بى‌ثمر شد. ابو سعيد خدرى گويد: روز قيامت گروهى از مردم، اعمالشان را با خود مى‌آورند، در حالى كه آن را به بزرگى كوه تهامه مى‌پندارند، ليكن اين اعمال در ترازوى حقّ وزن و ارزشى ندارد: «فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً»؛ لذا اينان و اعمالشان هيچ جايگاهى ندارند.[٢]

مرحوم طبرسى مى‌نويسد: مراد از جمله «لا نقيم لهم وزنا» اين است كه آنان و اعمالشان پيش ما ارزشى ندارند. ما به آنان بى‌اعتناييم و آنها در چشم ما خوار و ذليلند و مجازات مى‌شوند. ايشان مى‌افزايد: آيه و جمله ياد شده مانند اين جمله عربى است: «ما لفلان عندنا وزن»؛ يعنى فلانى نزد ما ارزش و جايگاهى ندارد؛ چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «روز قيامت انسان عظيم الجثّه و قوى هيكلى را مى‌آورند، ولى وقتى وزن مى‌شود، از بال پشه هم سبك‌تر است»[٣]؛ يعنى اعمالش هر چند به ظاهر زياد، ولى نزد خداوند، بى ارزش است.

همچنين علّامه طباطبايى رحمه الله مى‌نويسد: مراد از «وزن» سنگينى عمل است در مقابل عمل سبك و بى ارزش. گاهى عمل به قدرى سبك و بى روح مى‌شود كه گويى وزن و ارزش خود را از دست داده است.

ايشان در توضيح جمله‌ «وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ»[٤] مى‌فرمايد: يعنى ميزانى كه اعمال بندگان با آن سنجيده مى‌شود، ميزان حقّ است، پس هر چه عمل انسان با حق‌

[١] . كهف/ ١٠٣- ١٠٦.

[٢] . الكشّاف، ٢/ ٧٤٩.

[٣] . مجمع البيان، ٨/ ٨ و ٩.

[٤] . اعراف/ ٨.