نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٤٤ - مسأله درگذشت عيسى عليه السلام

يونس تصريح شده كه فرعون پيش از غرق شدن به صراحت ايمان آورد.[١]

اما با اين همه بايد گفت سياق آيه قول نخست را ترجيح مى‌دهد، زيرا تعبير ياد شده پس از نقدى است كه بر پندار يهود مبنى بر دار كشيده شدن و كشته شدن عيسى داشته و فرموده: «بلكه امر بر ايشان مشتبه شد و او را به يقين نكشته‌اند»، و اين يعنى او كشته نشده و نمرده بلكه زنده و روزى خور است و هيچ كس از ملت يهود و نصارا نيست جز آن كه پيش از مرگ مسيح به او و پيامبرى او ايمان خواهد آورد. پس سخن، سخن از مرگ مسيح و صليب و قتل است كه آيه آن را باور ندارد، و به صراحت تأكيد دارد كه او نمرده است. پس «قبل موته» نيز اشاره به مرگ عيسى عليه السلام دارد.

استاد ما علامه طباطبايى نيز در اينجا توجه دقيقى به دلالت سياق آيه دارد مبنى بر اينكه ضمير «قبل موته» به مسيح عليه السلام بر مى‌گردد، با اين توضيح كه در ادامه آيه فرمود «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً» كه دلالت دارد بر اينكه عيسى عليه السلام روز قيامت درباره همه كسانى كه در حال حيات وى به وى ايمان آورده‌اند گواهى خواهد داد؛ اما در مقطع درگذشت عيسى و بالا رفتن وى به آسمان، خداوند، خود شاهد بر ايشان بود؛ چنان كه در آيه ١١٧ سوره مائده مى‌خوانيم.[٢]

اما مسأله تخصيص عموم، در واقع تخصيص نيست؛ بلكه تسامح و توسعه در تعبير است كه گاه پدران به خاطر آنچه پسران كرده‌اند مورد خطاب قرار مى‌گيرند، چنان كه چه بسا پسران به دليل گناه پدران مورد عتاب واقع مى‌شوند و اين در قرآن، فراوان ديده مى‌شود.

[١] . تفسير المنار، ١/ ٢١- ٢٢.

[٢] . ر. ك: الميزان، ٥/ ١٤٢.