نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٠٢ - هفت آسمان برين

در سخن ابوذر (رضوان اللَّه عليه)، نيز تعبير «ستارگان هدايتگر»[١] و مانند آن، فراوان آمده است.

هفت آسمان برين‌

ظاهرآيه‌ «الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَرى‌ فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى‌ مِنْ فُطُورٍ. ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خاسِئاً وَ هُوَ حَسِيرٌ. وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ»[٢] نشان مى‌دهد كه آسمانهاى هفت‌گانه فضاهايى است كه برخى بر روى ديگرى قراردارد وزمين‌را از هر طرف احاطه كرده است: «وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً»[٣]؛ چرا كه بالا بودن نسبت به جسم كروى (زمين) به معناى احاطه همه سويه است.

افزون بر اين، آسمان دنيا (فضاى گسترده‌اى كه زمين را احاطه كرده) همان است كه به زيور ستارگان آراسته شده است: «أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها»[٤]؛ مگر به آسمان بالاى سرشان ننگريسته‌اند كه چگونه آن را ساخته و زينتش داده‌ايم.

از ظاهر اين آيه بر مى‌آيد كه گويا اين فضاى گسترده (با همه ستارگان درخشانش) آسمان دنياست و در پس آن، شش فضاى پهناور ديگر هست كه در آنها زندگى جريان دارد، ليكن كسى جز آفريننده حكيم از آنها خبر ندارد؛ چرا كه‌ «وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا»[٥]؛ و به شما از دانش، جز اندكى داده نشده است.

افزون بر اين، علم هنوز در آغاز راه است و مجهولات فراوانى فراروى آن قرار دارد.

آرى، هر روز بيش از پيش روشن مى‌شود كه يافته‌هاى دانش بشرى با همه پيشرفتش، نسبت به نايافته‌ها بسيار اندك است و هر اندازه هم رشد كند، حجم كشفياتش نسبت به مجهولاتش كم‌تر مى‌شود؛ زيرا هر پرده‌اى از روى اسرار عظمت و گستردگى هستى كنار رود، عظمت آن بيش از پيش نمايان مى‌شود و چه بسا اين‌

[١] . ر. ك: بحارالانوار، ٢٨/ ٢٧٥.

[٢] . ملك/ ٣- ٥.

[٣] . نبأ/ ١٢:« و بر فرازِ شما هفت‌[ آسمان‌] استوار بنا كرديم».

[٤] . ق/ ٦.

[٥] . اسراء/ ٨٥.