صورت و اعضا اختلاف است؛ جمهور فقيهان مدينه گفته‌اند ديه زن در جنايت‌هاى وارده بر سر و صورت و اعضا با مرد، تا ميزان كمتر از يك سوم كلّ ديه، برابر است. اما اگر به يك سوم ديه رسيد ديه زن- در اعضا- نِصف ديه مرد خواهد بود. از باب نمونه براى يك انگشت زن، ده شتر بايد پرداخته شود و براى دو انگشت، بيست شتر، و در سه انگشت، سى شتر، و در چهار انگشت وى دوباره بيست شتر است. برخى از فقها نيز گفته‌اند ديه زن به طور كلى (يعنى حتّى در كمتر از يك سوم كلّ ديه) نصف مرد است. ربيعه بن ابى عبدالرحمان (معروف به ربيعة الرأى) از سعيد بن مسيّب پرسيد:

در چهار انگشت زن چه قدر است؟ گفت: بيست [شتر]. ربيعه گفت: به او گفتم: با آن كه [در چهار انگشت‌] جنايت بزرگ‌تر و زخم سخت‌تر برداشته، ديه او [نسبت به فرض قطع سه انگشت‌] كمتر شده است؟! سعيد گفت: تو عراقى هستى [كه قياس مى‌كنى‌]، گفتم نه، بلكه يا مى‌دانم و مى‌انديشم، يا نمى‌دانم و مى‌آموزم. سعيد گفت:

دليل اين تفاوت، همانا سنّت است».[١]

از امام اميرمؤمنان عليه السلام نيز روايت كرده‌اند كه فرمود ديه زن نصف ديه مرد است.

از پيامبر صلى الله عليه و آله نيز روايت شده كه زن تا يك سوم ديه دوش به دوش مرد است.[٢]

شيخ مفيد نيز گفته است:

«زن در ديه اعضاء و جوارح تا ميزان يك سوم ديه با مرد برابر است و در بيش از يك سوم، ديه او به نصف ديه مرد باز مى‌گردد. مثلًا در يك انگشت مرد كه قطع شود ده شتر است كه در زن نيز همين مقدار است، و در دو انگشت مرد يا زن بيست شتر، و در سه انگشت از هريك، سى شتر، و در چهار انگشت مرد، چهل شتر است، ولى در زن، بيست شتر است [البته اگر با يك ضربت قطع شود]، زيرا چهل شتر از يك سوم ديه كامل- كه صد شتر است- بيشتر شده و به همين دليل، به اصل ديه زن كه نصف ديه مرد است بارگشته است. در نتيجه مبناى محاسبه ديه او به همين منوال است كه هرگاه ديه انگشتان يا ديگر اعضاى وى از يك سوم كلّ ديه بيشتر شد به نصف كاهش مى‌يابد ...

سنّت قطعى رسيده از پيامبر صلى الله عليه و آله و روايات متواتر از اهل بيت عليهم السلام بر طبق آنچه‌

[١] . بداية المجتهد، ٢/ ٤٦٠.

[٢] . الفقه على المذاهب الأربعة، ٥/ ٣٧١.