نيز از احاديث فراوان به دست مى‌آيد كه در آن دوران، شبهه وجود تناقض در قرآن، به طور گسترده مطرح بوده و بدين جهت تأكيد شده است كه پيرامون آن نگرديده؛ چون گمانى بيش نيست كه بدخواهان رواج داده‌اند و در دستورات بزرگان دين، پاسخها و راه حلهاى فراوان ارائه شده است. مولا اميرمؤمنان عليه السلام درباره اختلاف علما در فتوا مى‌فرمايد:

خداى سبحان مى‌فرمايد: «ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ»[١]؛ چيزى در كتاب فروگذار نكرده‌ايم. در آن، همه چيز به خوبى تبيين شده است. جاى جاى قرآن، آن را تصديق مى‌كند و هرگونه اختلاف و تناقضى در آن وجود ندارد.[٢]

ابن بابويه صدوق از امام جعفر صادق از پدرش امام محمد باقر عليهما السلام نقل مى‌كند كه فرمود: «ما ضَرَبَ رجلٌ القرآنَ بعضَه بِبَعضٍ إلّاكفر»[٣]؛ هر كه قرآن را متناقض پندارد و برخى از آن را با برخى ديگر در تضادّ ارائه دهد، هر آينه كفر ورزيده است.

ابو على محمد بن مستنير بصرى، معروف به «قطرب نحوى» (م. ٢٠٦) كه در ادبيات عرب مهارت كامل داشت و از شاگردان سيبويه و اصحاب امام صادق عليه السلام بود، كتابى در دفع شبهه اختلاف در قرآن نگاشته كه قابل توجّه است.

زركشى مى‌گويد: در اين‌باره از قطرب كتابى ديدم شيوا كه به ترتيب سوره‌ها نگاشته‌[٤] و همان است كه طبق گفته قفطى با نام «ردّ بر ملحدين در متشابهات قرآن» شهرت يافته است.[٥] ابن اسحاق كندى‌[٦]، مشهور به فيلسوف عرب، در نيمه قرن سوم،

[١] . انعام/ ٣٨.

[٢] . نهج البلاغة: خطبه ١٨، ص ٦١.

[٣] . معاني الأخبار، ص ١٨٣( چاپ نجف).

[٤] . البرهان في علوم‌القرآن، ٢/ ٤٥، الإتقان، ٣/ ٧٩.

[٥] . ر. ك: إنباء الرواة، ٣/ ص ٢١٩.

[٦] . ابو يوسف، يعقوب بن اسحاق از نواده‌هاى محمد بن اشعث كندى، فيلسوف نامى عراق شناخته شده است( ١٨٣- ٢٦٠). در حكمت پيشينيان و منطق يونان و علوم فلكى و طب، سرآمد همگان بود و در هندسه و موسيقى، توانمند بود، ولى در ديانت چندان استوار نبود. او گمان مى‌برد كه آوردن مانند قرآن، برايش ميسّر است و چندى به آن پرداخت و در پايان، از روى ناتوانى، به عجز خود اعتراف كرد( ذهبى،- سير اعلام النبلاء، ١٢/ ٣٣٧؛ ابن حجر، لسان الميزان، ٦/ ٣٠٥؛ فريد وجدى، دائرة معارف القرن العشرين، ١٠/ ٩٤٤- ٩٥٣؛ المنجد في الأعلام، ٥٩٥).