نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٩٦ - يأجوج و مأجوج چه كسانى هستند

جغرافياى انسانى در پى شناسايى چگونگى سكونت اين گروههاست و زنجيره نژادى آنان را در ميان نژادهاى بشرى مورد مطالعه و بررسى قرار مى‌دهد و دورانى از تمدن بشر را كه در آن مى‌زيسته‌اند، تعيين مى‌كند.

برخى بررسيها نشان مى‌دهد كه اصل يأجوج و مأجوج از فرزندان يافث بن نوح است و اين نام از اجيج نار به معناى شراره‌هاى آتش گرفته شده است. اين عنوان استعارى، اشاره به فراوانى و خشونت آنان دارد.

برخى از نكته سنجان در بحث ريشه نژادى آنان گفته‌اند:

ريشه مغول و تاتار به شخصى كه به آن «ترك» گفته مى‌شده است، بر مى‌گردد و اين همان كسى است كه ابوالفداء او را «مأجوج» ناميده است. بنابراين از اين گفته روشن مى‌شود كه مقصود از يأجوج و مأجوج، مغول و تاتار است. آنان منطقه شمالى آسيا را اشغال كرده بودند و سرزمين آنان از «تبت و چين» تا اقيانوس منجمد شمالى ادامه داشت و از غرب به بخشهاى مجاور «تركستان» منتهى مى‌شد.[١]

واژه «تَتر» كه تاتار و تتار نيز نوشته مى‌شود، نام مردمانى است كه در هر دوره به گروه خاص اطلاق مى‌شده است و در نوشته‌هاى اورخونى تركى كه تاريخ آن به قرن هشتم بر مى‌گردد، دو طايفه از قبايل تاتار را ياد كرده است: «تاتار سيم» و «تاتار نهم».

اما تامسون (Thomson) معتقد است كه تاتار نامى است كه حتى اكنون نيز بر مغول يا فرقه‌هايى از آنان اطلاق مى‌شود و مقصود از آن، تركان نيستند. تاتارها به طور تقريبى در جنوب غربى درياچه «بيكال» تا «كرولين» زندگى مى‌كرده‌اند و در زمان برپايى امپراتورى «قره خطائى»[٢] تركها را از مغولستان بيرون راندند تا مغولها جايگزين آنان شوند. برخى از خانواده‌هاى تاتار نيز با قبايل ترك همراه شدند و از مغولستان به سمت مغرب و آسياى ميانه مهاجرت كردند.

در اخبار جنگهاى مغول كه در قرن هفتم هجرى (سيزدهم ميلادى) به انجام‌

[١] . الجواهر في تفسير القرآن الكريم، ٩/ ٢٠٣- ٢٠٤.

[٢] . اين نام را منابع اسلامى از قرن يازدهم ميلادى بر مردمان مغولى چين اطلاق كرده‌اند. رهبر آنان« آپااوكى» دودمان چينى« لياد» را پايه‌گذارى كرد. آنان مجبور شدند در سال ١١٢٥ م چين را ترك كنند. در نتيجه با دولتهاى اسلامى مجاور برخورد كردند و ايلخانيان مانع راه آنان شدند.