نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٢٨ - سخن از پس پرده

مانع‌تراشى مى‌كنند و خواهان نافرجام ماندن تلاشهاى اهل حق هستند و آخرت را باور ندارند؛ از اين رو مجازات اخروى آنان بيشتر است.

سخن از پس پرده‌

پرسش: خداوند مى‌فرمايد: «وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ»[١]. آيه شريفه در اين معنى ظهور دارد كه خداوند خود مستقيماً با پيامبران سخن نمى‌گويد، بلكه يا به آنان وحى و بر قلبشان القا مى‌كند يا از پس پرده با آنان سخن مى‌گويد (مانند خطاب خداوند به موسى عليه السلام از پشت كوه) يا آنكه به واسطه جبرائيل پيامش را مى‌فرستد، اما آيه شريفه‌ «وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى‌ تَكْلِيماً»[٢] و نيز «وَ ناداهُما رَبُّهُما»[٣] در اين معنى ظهور دارد كه خداوند به گونه‌اى مستقيم و بى‌واسطه، با پيامبران سخن گفته است.

پاسخ: آيه نخست، اصل سخن گفتن خداوند را نفى نمى‌كند، بلكه تنها بيانگر اين است كه پروردگار متعال به شيوه مردم، يعنى گفت‌وگوى مستقيم، با پيامبران سخن نمى‌گويد و فقط به يكى از سه شيوه ذيل سخن مى‌گويد:

١. شيوه رساندن صدا به پيامبر صلى الله عليه و آله بدون آنكه گوينده ديده شود؛ گويا گوينده در پس پرده است. در اين شيوه خداوند امواجى صوتى را مى‌آفريند تا به گوش پيامبر صلى الله عليه و آله برسد و بدان توجّه كند و اين همان وحيى است كه براى حضرت موسى عليه السلام رخ داد.

٢. شيوه وحى كه به‌معناى دميدن در جان پيامبر است و پيامبر صلى الله عليه و آله با شخصيّت درونى خود، وحى آسمانى را دريافت مى‌كند و اين نوعى الهامِ ويژه انبياست.

٣. وحى از طريق فرستادن جبرئيل؛ در اين روش، خداوند متعال جبرئيل را نزد پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرستد تا پيام وحى را به او برساند. اين شيوه، رايج‌ترين نوع وحى است و تكليم و ندايى كه در دو آيه نخست آمده بود، از نوع دوم وحى (سخن پشت پرده) است.

[١] . شورى/ ٥١.

[٢] . نساء/ ١٦٤.

[٣] . اعراف/ ٢٢.