تا اينجا روشن ساختيم كه آيه‌ «وَ مِنْ كُلِّ شَيْ‌ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ» و نظير آن، در جفت (نر و ماده) بودن همه اشيا (موجودات) صراحتى ندارد، أمّا اگر اشارتى هم در اين باره باشد (چنان كه برخى گفته‌اند) باز هم اعتراض معترض وارد نيست؛ زيرا در علم زيست‌شناسى ثابت شده است كه هيچ موجود زنده‌اى از قانون لقاح جنسى (نر و ماده) مستثنى نيست.

مراغى در تفسير آيه‌ «وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ»[١] مى‌نويسد: «يعنى خداوند همه انواع ميوه‌ها را نر و ماده آفريده است و علم به تازگى اثبات كرده است كه درختان و گياهان جز از راه لقاح كه از يك عضو مذكر و مؤنث بر مى‌آيد، ثمر نمى‌دهند، ولى گاهى عضو مذكر در يك درخت و عضو مؤنث در درختى ديگر است (مانند نخل) و گاهى هر دو عضو مذكر و مؤنث در يك درخت است كه اين نيز دو گونه است: يا هر دو عضو در يك شكوفه است (مانند پنبه) يا هر كدام به تنهايى در شكوفه‌اى جداست (مانند كدو)».[٢] طنطاوى‌[٣] و ديگران نيز همين بيان را در تفسير اين آيه آورده‌اند.

علامه طباطبايى مى‌نويسد: «آنچه كه اينان درباره اين آيه گفته‌اند، از حقايق روشن علمى‌است، امّا ظاهرآيه سوره‌رعد با آن نمى‌سازد. آرى، با ظاهر آيه‌اى كه در سوره يس است، تناسب دارد؛ آنجا كه مى‌فرمايد: «سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها ...».

همچنين با ظاهر آيه ١٠ از سوره لقمان و آيه ٤٩ از سوره ذاريات تناسب دارد».[٤]

سيد قطب نيز چنين مى‌نويسد: «اين يك حقيقت شگفت‌آور و بيانگر قانون آفرينش در كره زمين و شايد در سراسر هستى است؛ زيرا لحن آيه به گونه‌اى است كه قانون زوجيت را ويژه اين كره خاكى نمى‌داند، بلكه آن را در همه هستى جارى مى‌داند؛ اگرچه زوجيت و همسر گزينى، پديده‌اى در ميان جانداران است، ليكن واژه «شى‌ء» غير جانداران را هم در بر مى‌گيرد و لحن آيه تأكيد مى‌كند كه همه اشيا مانند جانداران براساس قانون زوجيت به وجود آمده‌اند.

هرگاه به ياد مى‌آوريم كه بشر از چهارده قرن پيش با اين مطلب آشنا شد و اينكه‌

[١] . رعد/ ٣.

[٢] . تفسير مراغى، ١٣( مجلد ٥)/ ٦٦.

[٣] . طنطاوى، تفسير الجواهر، ٧/ ٨٠.

[٤] . الميزان، ١١/ ٣٢١.