و از بين رفتن بركات مهم آن مى‌شود.
***
نكته‌ها:
١- اهميت حج در ميان وظايف اسلامى!
حج از مهم‌ترين عباداتى است كه در اسلام تشريع شده و داراى آثار و بركات بى‌شمارى است.
حج مايه عظمت اسلام، قوت دين و اتحاد مسلمين است.
حج مراسمى است كه پشت دشمنان را مى‌لرزاند و هر سال خون تازه‌اى در عروق مسلمانان جارى مى‌سازد.
حج همان عبادتى است كه اميرمؤمنان عليه السلام آن را «پرچم» و شعار مهم اسلام ناميده و در وصيت خويش در آخرين ساعت عمرش فرموده:
وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ لا تُخَلُّوهُ ما بَقِيتُمْ فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُناظَرُوا: «خدا را خدا را! در مورد خانه پروردگارتان تا آن هنگام كه هستيد آن را خالى نگذاريد كه اگر خالى گذارده شود مهلت داده نمى‌شويد» «١» (و بلاى الهى شما را فرا خواهد گرفت).
اين جمله نيز از دشمنان اسلام معروف است كه گفته‌اند: «مادام كه حج رونق دارد ما بر آنها پيروز نمى‌شويم». «٢»
يكى ديگر از دانشمندان مى‌گويد: «واى به حال مسلمانان اگر معنى حج را در نيابند و واى به حال ديگران اگر معنى آن را دريابند».
در حديث معروفى كه على عليه السلام- در زمينه فلسفه احكام، طبق نقل «نهج