و تربيت، و قوانين مفيد و حكومت عادلانه و پند و اندرز و موعظه است.
اين نوع هدايت به وسيله پيامبران، امامان، افراد صالح و مربيان دلسوز انجام مى‌شود و در قرآن به آن كراراً اشاره شده است.
قرآن مجيد مى‌گويد:
ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقينَ: «اين كتاب بزرگ ترديدى در آن نيست و وسيله هدايت پرهيزكاران است». «١»
ج- هدايت به معنى فراهم ساختن وسيله- اين نوع هدايت كه گاهى از آن به عنوان «توفيق» ياد مى‌شود، عبارت از اين است كه: وسائل لازم را در اختيار افراد بگذارند تا با ميل و اراده خود از آن براى پيشرفت استفاده كنند، مثلًا ساختن مدرسه، مسجد، كانون‌هاى تربيتى، تهيه برنامه‌ها و كتاب‌هاى لازم و تربيت مبلغان و معلمان شايسته، همه، داخل در اين قسم از هدايت هستند و در حقيقت اين قسم از هدايت، برزخى است بين هدايت تكوينى و تشريعى. قرآن مى‌گويد:
وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا: «و كسانى كه در راه ما مجاهده كنند آنها را به راه‌هاى خود هدايت مى‌كنيم». «٢»

د- هدايت به سوى نعمت‌ها و پاداش‌ها- منظور از اين هدايت، بهره‌مند ساختن افراد شايسته از نتيجه اعمال نيكشان در سراى ديگر است، اين نوع هدايت، مخصوص افراد با ايمان و درستكار است، قرآن مجيد مى‌گويد:
«سَيَهْديهِمْ وَ يُصْلِحُ بالَهُمْ».
اين جمله كه بعد از ذكر فداكارى شهيدان راه خدا آمده است مى‌گويد:
«خداوند آنها را هدايت مى‌كند و حال آنها را بهبودى مى‌بخشد». «٣»