تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٩
شياطين، بتها، حكام جبار و مستكبر و هر معبودى غير از پروردگار، و هر مسيرى كه به غير حق منتهى مىشود، همه، طاغوت است (بايد توجه داشت اين كلمه هم به معنى مفرد و هم به معنى جمع به كار مىرود).
در اين جمله، قرآن مىگويد: هر كس به «طاغوت» كافر شود، از آن روى گرداند و به خدا ايمان آورد، به دستگيره محكمى دست زده است كه هرگز گسسته نمىشود.
در اين كه منظور از «طاغوت» در آيه چيست؟ مفسران سخنان بسيارى گفتهاند:
بعضى آن را به معنى شيطان.
بعضى به معنى كاهنان.
و بعضى به معنى ساحران تفسير كردهاند.
ولى چنين به نظر مىرسد: منظور، همه آنها بلكه وسيعتر از آنها بوده باشد.
يعنى همان مفهوم عامى كه از كلمه طاغوت استفاده مىشود كه هر موجود طغيانگر و هر آئين و مسير انحرافى و نادرست را، در بر مىگيرد.
اين قسمت از آيه در حقيقت دليلى است براى جملههاى سابق كه در دين و مذهب نيازى به اكراه نيست؛ زيرا دين به سوى خدا كه منبع هر خير، بركت و هر سعادتى است دعوت مىكند.
در حالى كه ديگران دعوت به سوى ويرانگرى، انحراف و فساد مىنمايند، و به هر حال دست زدن به دامن ايمان به خدا، همانند دست زدن به يك دستگيره محكم نجات است كه هرگز امكان گسستن ندارد.
و در پايان مىفرمايد: «و خداوند شنوا و دانا است» «وَ اللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ».
اشار ه به اين كه مسأله كفر و ايمان، چيزى نيست كه با تظاهر انجام گيرد؛