تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣
تفسير:
بدون امتحان وارد بهشت نمىشويد!
از آيه فوق، چنين بر مىآيد كه: جمعى از مؤمنان مىپنداشتند عامل اصلى ورود در بهشت تنها اظهار ايمان به خداست و به دنبال آن نبايد ناراحتى و رنجى را متحمل شوند، و بى آن كه تلاش و كوشش به خرج دهند، خداوند همه كارها را روبراه خواهد كرد و دشمنان را نابود خواهد ساخت.
قرآن در برابر اين تفكر نادرست، به سنت هميشگى خداوند اشاره كرده مىفرمايد: «آيا گمان كرديد داخل بهشت مىشويد بى آن كه حوادثى همچون حوادث سخت گذشتگان به شما برسد» «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ».
«همانها كه شدائد و زيانهاى فراوان به آنها رسيد و آن چنان ناراحت و متزلزل شدند كه پيامبر الهى و افرادى كه ايمان آورده بودند گفتند: پس يارى خدا كى خواهد آمد»؟ «مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى نَصْرُ اللَّهِ».
و چون آنها نهايت استقامت خود را در برابر اين حوادث به خرج دادند و دست به دامن الطاف الهى زدند به آنها گفته شد: «آگاه باشيد! يارى خدا نزديك است» «أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَريبٌ».
«بَأْساء» از ماده «بَأس» به گفته «معجم مقاييس اللغة»: در اصل، به معنى شدت و مانند آن است و به هر گونه رنج و عذاب و ناراحتى گفته مىشود، و به افراد شجاع كه در ميدان جنگ شديداً مقاومت مىكنند، «بَئيس» يا «ذو البأس» گفته مىشود.
و «ضَرَّاء» به گفته «راغب» در «مفردات»: نقطه مقابل «سَرَّاء» يعنى آنچه