تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢١
عذاب الهى در اين جهان، يا در آخرت حفظ كند سخت در اشتباهند.
بعضى از مفسران، اين آيه را اشاره به يهود بنى نضير و بنى قريظه دانستهاند كه به اموال و فرزندان خود افتخار مىكردند.
مسلماً آنها يكى از مصاديق اين آيه بودهاند، اما مفهوم آيه چنان گسترده است كه كفار ديروز و امروز را شامل مىشود.
«وَقُود»- چنان كه در سابق نيز اشاره شد- به معنى «آتشگيره» و چيزى كه آتش را با آن مىافروزند (مانند هيزم) مىباشد، نه آتشزنه (مانند كبريت) و تعبير وَ أُولئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ: «و آنها هيزم آتش دوزخند»، مىرساند كه آتش دوزخ از درون وجود خود آنها زبانه مىكشد، و وجود آنها است كه آنها را آتش مىزند.
البته در بعضى از آيات داريم كه آتشگيره دوزخ، علاوه بر گنهكاران، سنگها نيز مىباشند كه ظاهراً منظور از آن بتهائى است كه از سنگ مىساختند، بنابراين، آتش دوزخ از درون وجود خودشان و اعمال و معبودهاى خودشان شعلهور مىگردد.
***
پس از آن به يك نمونه روشن از اقوامى كه داراى ثروت و نفرات فراوان بودند ولى به هنگام نزول عذاب، اين امور نتوانست مانع نابودى آنان گردد، اشاره كرده، مىفرمايد: «وضع اينها همچون وضع آل فرعون و كسانى است كه قبل از آنها بودند، آيات ما را تكذيب كردند (و به فزونى اموال و نفرات و فرزندان مغرور شدند اما) خداوند آنها را به كيفر گناهانشان گرفت و كيفر خداوند شديد است» «كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَ اللَّهُ شَديدُ الْعِقابِ».
«دَأْب» در اصل، به معنى ادامه سير و حركت است و به معنى «هر كار و