قرآن معرفى نموده- «١» سازگار نيست، با دلايل فوق نيز تطبيق نمى‌كند، بنابراين بايد اين جمله از «خطبه اشباح» را چنان توجيه و تفسير كرد كه با مدارك ديگرى كه در دست ما است منافات نداشته باشد.
***
٦- نتيجه سخن در تفسير آيه
از مجموع آنچه درباره تفسير آيه فوق گفته شد، چنين استفاده مى‌شود كه آيات قرآن بر دو دسته هستند:
مفهوم قسمتى از آيات آن چنان روشن است كه جاى هيچگونه انكار، توجيه و سوء استفاده در آن نيست، و آنها را «محكمات» گويند.
و قسمتى به خاطر بالا بودن سطح مطلب يا گفتگو درباره عوالمى كه از دسترس ما بيرون است مانند عالم غيب، جهان رستاخيز و صفات خدا، چنان هستند كه معنى نهايى و اسرار و كنه حقيقت آنها نياز به سرمايه خاص علمى دارد كه آنها را «متشابهات» گويند.
افراد منحرف معمولًا مى‌كوشند اين آيات را دستاويز قرار داده و تفسيرى بر خلاف حق براى آنها درست كنند، تا در ميان مردم، فتنه‌انگيزى نمايند، و آنها را از راه حق گمراه سازند.
اما خداوند و راسخان در علم، اسرار اين آيات را مى‌دانند و براى مردم تشريح مى‌كنند، آنها در پرتو علم وسيعشان آيات متشابه را همانند آيات محكم