روشن است اگر انسان در جاده‌هاى فرعى، احياناً سرگردان شود، سعى مى‌كند خود را به نخستين شاهراه برساند و از آنجا مسير خود را اصلاح كرده و راه را پيدا كند.
تعبير، از محكمات، به «ام الكتاب» نيز مؤيد همين حقيقت است، زيرا واژه «أُمّ» در لغت، به معنى اصل و اساس هر چيزى است و اگر «مادر» را «أُمّ» مى‌گويند: به خاطر اين است كه ريشه خانواده و پناهگاه فرزندان در حوادث و مشكلات مى‌باشد.
و به اين ترتيب، محكمات، اساس و ريشه و مادر آيات ديگر محسوب مى‌گردد.
***
٢- چرا بخشى از آيات قرآن، متشابه‌اند؟
با اين كه قرآن، نور، روشنائى و سخن حق و آشكار است و براى هدايت عموم مردم آمده، چرا آيات متشابه دارد؟
چرا محتواى بعضى از آيات آن پيچيده است كه موجب سوء استفاده فتنه‌انگيزها شود؟
اين موضوع بسيار با اهميتى است كه شايان دقت است، به طور كلى ممكن است جهات ذيل، فلسفه وجود آيات متشابه در قرآن باشد:
الف- الفاظ و عباراتى كه در گفتگوهاى انسان‌ها به كار مى‌رود تنها براى نيازمندى‌هاى روزمره به وجود آمده، و به همين دليل، به محض اين كه از دايره زندگى محدود مادى بشر خارج مى‌شويم، و مثلًا سخن درباره آفريدگار كه نامحدود از هر جهت است، به ميان مى‌آيد، به روشنى مى‌بينيم الفاظ ما قالب آن معانى نيست و ناچاريم كلماتى را به كار بريم كه از جهات مختلفى نارسائى دارد،