تو محشور نمى‌شود، و تو هم با كسى جز او به صحنه رستاخيز نمى‌آئى، و از تو درباره غير آن سؤالى نمى‌شود، بنابراين، سعى كن آن را به صورت شايسته انجام دهى؛ زيرا اگر آن، شايسته باشد، با او انس مى‌گيرى و گر نه از هيچ كس جز او وحشت ندارى و آن «عمل» تو است». «١»
براى روشن شدن اين بحث لازم است، چگونگى پاداش و كيفر اعمال را مورد بررسى قرار دهيم.
***
٢- چگونگى پاداش و كيفر الهى
دانشمندان درباره پاداش و كيفر اعمال، عقايد گوناگونى دارند:
١- دسته‌اى از آنها معتقدند: جزاء اعمال، مانند پاداش و كيفرهاى اين جهان، روى قرارداد است يعنى چنان كه در اين جهان براى هر كار بدى كيفرى از طرف قانونگذاران تعيين شده است، خداوند بزرگ براى هر عملى، كيفر و يا پاداش خاصى معين نموده است، اين نظريه، همان نظريه اجر و مزد، و كيفرهاى مقرراتى است.
٢- دسته ديگرى معتقدند: تمام كيفرها و پاداش‌ها، مخلوق نفس و روح انسانى است كه روح انسانى بى اختيار در آن جهان آنها را خلق مى‌كند، به اين بيان كه: اعمال نيك و بد در اين جهان در روح انسانى، ملكاتى خوب و بد، ايجاد مى‌نمايد، و اين ملكات، خميره انسان و جزء ذات او مى‌گردند، و هر يك از اين ملكات، صورتى مناسب خويش، از نعمت و عذاب ايجاد مى‌كند.
اشخاص خوش باطن در اين جهان با يك سلسله از افكار و تصورات نيك