تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٨
ولى هيچ بعيد نيست بعضى از كارهاى شيطانى و اعمال بىرويه و نادرست، سبب يك نوع جنون شيطانى گردد، يعنى به دنبال آن اعمال، شيطان در شخص اثر بگذارد و تعادل روانى او را بر هم زند از اين گذشته، اعمال شيطانى و نادرست هنگامى كه روى هم متراكم گردد اثر طبيعى آن از دست رفتن حسّ تشخيص صحيح و قدرت بر تفكر منطقى مىباشد.
پس از آن به گوشهاى از منطق رباخواران اشاره كرده، مىفرمايد: «اين به خاطر آن است كه آنها گفتند: بيع هم مانند ربا است» و تفاوتى ميان اين دو نيست «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبا».
يعنى هر دو از انواع مبادله است كه با رضايت طرفين انجام مىشود.
ولى قرآن در پاسخ آنها مىگويد: چگونه اين دو ممكن است يكسان باشد؟
«حال آن كه خداوند بيع را حلال كرده و ربا را حرام» «وَ أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا».
مسلماً اين تفاوت، دليل و فلسفهاى داشته كه خداوند حكيم، به خاطر آن چنين حكمى را صادر كرده است، قرآن در اين باره توضيح بيشترى نداده و شايد به خاطر وضوح آن بوده است، زيرا:
اولًا- در خريد و فروش معمولى، هر دو طرف به طور يكسان در معرض سود و زيان هستند، گاهى هر دو سود مىكنند و گاهى هر دو زيان، گاهى يكى سود و ديگرى زيان مىكند در حالى كه در «معاملات ربوى» رباخوار هيچ گاه زيان نمىبيند و تمام زيانهاى احتمالى بر دوش طرف مقابل سنگينى خواهد كرد و به همين دليل است كه مؤسسات ربوى روز به روز وسيعتر و سرمايهدارتر مىشوند و در برابر تحليل رفتن طبقات ضعيف بر حجم ثروت آنها دائماً افزوده مىشود.