تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٢
ديگرى تغذيه كرد، به هنگام رستاخيز، اجزاى خورده شده، جزء كدام يك از دو بدن خواهد گرديد؟
اگر جزء بدن اول گردد، بدن دوم ناقص مىشود و اگر به عكس جزء بدن دوم باقى بماند، اولى ناقص و يا نابود خواهد شد.
پاسخ:
از طرف فلاسفه و دانشمندان علم عقائد پاسخهاى گوناگونى به اين ايراد قديمى داده شده است، كه گفتگو درباره همه آنها در اينجا ضرورتى ندارد.
بعضى از دانشمندان كه نتوانستهاند پاسخ قانع كنندهاى براى آن بيابند آيات مربوط به معاد جسمانى را توجيه و تأويل كردهاند و شخصيت انسان را منحصر به روح و صفات روحى او دانستهاند، در حالى كه نه شخصيت انسان تنها وابسته به روح است، و نه آيات مربوط به معاد جسمانى چنان است كه بتوان آنها را تأويل كرد، بلكه همان طور كه گفتيم صراحت كامل در اين معنى دارد.
بعضى نيز يك نوع معاد به ظاهر جسمانى قائل شدهاند كه با معاد روحانى فرق چندانى ندارد. در حالى كه در اينجا راه روشنترى با توجه به متون آيات وجود دارد كه با علوم روز نيز كاملًا سازگار است و توضيح آن نياز به چند مقدمه دارد:
١- مىدانيم: اجزاء بدن انسان بارها از زمان كودكى تا هنگام مرگ عوض مىشود، حتى سلولهاى مغزى با اين كه از نظر تعداد كم و زياد نمىشوند باز از نظر اجزاء عوض مىگردند؛ زيرا از يك طرف «تغذيه» مىكنند و از سوى ديگر «تحليل» مىروند و اين خود، باعث تبديل كامل آنها با گذشت زمان است، خلاصه اين كه در مدتى كمتر از ده سال تقريباً، هيچ يك از ذرات پيشين بدن انسان باقى نمىماند.