تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٤
تفسير:
رباخوارى نقطه مقابل انفاق
به دنبال بحث درباره انفاق در راه خدا و بذل مال براى حمايت از نيازمندان، در اين آيات از مسأله رباخوارى كه درست بر ضد انفاق است، سخن مىگويد و در حقيقت هدف آيات گذشته را تكميل مىكند؛ زيرا:
رباخوارى موجب افزايش فقر در جامعه، تراكم ثروت در دست عدهاى محدود و محروميت اكثر افراد اجتماع، پيدايش بخل، كينه، نفرت و ناپاكى است.
و انفاق سبب پاكى دل، طهارت نفوس و آرامش جامعه است.
اين آيات با شدت تمام، ممنوعيت حكم ربا را شرح مىدهد ولى از لحن آن پيدا است كه قبل از آن درباره ربا گفتگوهايى شده است و با توجه به تاريخ نزول سورههاى قرآن، مطلب همين گونه است.
زيرا در سوره «روم» كه طبق ترتيب نزول قرآن سىامين سورهاى است كه در «مكّه» نازل شده سخن از ربا به ميان آمده و در هيچ يك از سورههاى «مكّى» غير از آن، به مطلبى درباره ربا برخورد نمىكنيم ولى در آن سوره، كلام درباره ربا تنها به صورت اندرز اخلاقى آمده، مىفرمايد: رباخوارى در پيشگاه پروردگار كار پسنديدهاى نيست، وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا في أَمْوالِ النَّاسِ فَلايَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ: «و آنچه به عنوان ربا مىپردازيد تا اموال مردم فزونى يابد نزد خدا فزونى نخواهد يافت»، «١»
از نظر افراد كوتهبين ممكن است ثروت به وسيله رباخوارى زياد گردد اما در پيشگاه خداوند چيزى بر آن افزوده نخواهد شد.
و بعد از هجرت در سه سوره ديگر از سورههايى كه در «مدينه» نازل شده بحث از ربا به ميان آمده است كه به ترتيب عبارتند از سوره «بقره»، «آل عمران»