آمدند (يعنى «سَعْياً» حال از براى ابراهيم عليه السلام است نه مرغان). «١»
ولى قرائن نشان مى‌دهد «سَعْياً» در اينجا كنايه از پرواز سريع است.
***
نكته‌ها:
١- يك امر خارق العاده
بى شك اين حادثه كه در مورد مرغان روى داد، يك امر كاملًا خارق العاده بود، همان گونه كه جريان قيامت و رستاخيز نيز خارق العاده است، و مى‌دانيم:
خدا حاكم بر قوانين طبيعت است، نه محكوم آنها، بنابراين انجام چنين كارهاى خارق‌العاده‌اى براى او مسأله پيچيده‌اى نيست. و همان گونه كه قبلًا اشاره كرديم، اصرار بعضى از مفسران روشنفكر، بر اين كه تفسير مشهور را در اينجا رها كنند و بگويند: مطلقاً، نه ذبحى واقع شده و نه قطعه قطعه كردن، بلكه منظور اين است: مرغان را در حال زنده بودن، به خود مأنوس و متمايل ساز، و سپس آنها را صدا بزن تا به سوى تو آيند، سخن بسيار ضعيف و سستى است كه هيچ تناسبى نه با مسأله معاد دارد و نه با داستان ابراهيم عليه السلام و مشاهده صحنه كنار دريا، و سپس تقاضاى مشاهده صحنه رستاخيز.
قابل توجه اين كه به گفته «فخر رازى» تمام مفسران اسلام، در مورد تفسير مشهور، اتفاق نظر دارند جز «ابومسلم» كه آن را انكار كرده است. «٢»

***