تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٠
صورت تفسير مىكند، «١» و مفسران شيعه با توجه به مضمون آيه و روايات اهل بيت عليهم السلام نيز، همين نظر را انتخاب كردهاند و گفتهاند: منظور از اين عبارت، اولياء زوجه هستند، البته مواردى پيش مىآيد كه سر سختى كردن در گرفتن نصف مهر، آن هم قبل از عروسى، ممكن است احساسات شوهر و اقوامش را جريحه دار كند و در صدد انتقامجويى بر آيند، و ممكن است حيثيت و آبروى زن را در معرض خطر قرار دهد، اين جا است كه گاه، پدر براى حفظ مصلحت دختر خود، لازم مىبيند كه از حق او گذشت نمايد.
جمله وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى: «عفو و گذشت شما به پرهيزكارى نزديكتر است»، وظيفه مردان را در برابر زنان مطلقه خود بيان مىكند، كه اگر تمام مهر را پرداختهاند چيزى پس نگيرند و اگر نپرداختهاند همه آن را بپردازند و از نيمى كه حق آنها است صرفنظر كنند؛ زيرا مسلّم است دختر، يا زنى كه بعد از عقد يا پيش از عروسى از شوهر خود جدا مىشود، ضربه سختى مىخورد و از نظر اجتماعى و روانى مواجه با مشكلاتى است، و بى شك گذشت شوهر و پرداخت تمام مهر، تا حدّى مرهم بر اين جراحات مىگذارد.
لحن مجموعه آيه، بر اصل اساسى «معروف» و «احسان»، در اين مسائل تأكيد مىكند، كه حتى طلاق و جدائى آميخته با نزاع و كشمكش و تحريك روح انتقامجويى نباشد، بلكه بر اساس بزرگوارى، احسان، عفو و گذشت، قرار گيرد؛ زيرا اگر مرد و زنى نتوانند، با هم زندگى كنند و به دلائلى از هم جدا شوند دليلى ندارد ميان آنها عداوت و دشمنى حاكم گردد.
***