«مريم» كه مى‌فرمايد: الَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً: «مگر كسى كه توبه كند، ايمان آورد و عمل صالح انجام دهد» در غير اين صورت، توبه، يك توبه كامل نيست.
بلكه از اين تعبير استفاده مى‌شود گناه، نقصى در ايمان انسان ايجاد مى‌كند كه بعد از توبه، بايد تجديد ايمان كند تا اين نقص بر طرف گردد.
***
نكته:
آيا توبه «مرتد» پذيرفته مى‌شود؟
«مرتد» يعنى كسى كه اسلام را پذيرفته و سپس از آن باز گشته.
«مرتد» بر دو قسم است: «مرتد فطرى» و «مرتد ملى».
«مرتد فطرى» به كسى گفته مى‌شود كه: از پدر و يا مادر مسلمان تولد يافته و يا به قول بعضى در حالى كه نطفه او منعقد شده پدر و يا مادرش مسلمان بوده‌اند و سپس او اسلام را پذيرفته و بعداً از آن برگشته است.
ولى «مرتد ملى» به كسى گفته مى‌شود كه: از پدر و مادر مسلمان تولد نيافته بلكه خود بعد از بلوغ، اسلام را پذيرفته و سپس از آن باز گشته است.
توبه مرتد ملى پذيرفته مى‌شود و در حقيقت مجازات او خفيف است؛ زيرا او مسلمان زاده نيست ولى در مورد «مرتد فطرى» حكم از اين شديدتر و سخت‌تر است يعنى اگر ارتداد او در دادگاه اسلام ثابت شود، محكوم به اعدام خواهد شد و اموال او به عنوان ارث به ورثه مسلمان او مى‌رسد و همسر او از او جدا خواهد شد و حتى توبه كردن او نمى‌تواند جلو اين احكام شديد را بگيرد، گر چه اگر واقعاً توبه كند در پيشگاه خداوند قبول مى‌شود و براى جهان آخرت او مفيد است.