***
و در آيه بعد، به كيفيت و مدت اين عذاب اشاره كرده، مى‌فرمايد: «اين در حالى است كه آنها همواره در اين لعن و طرد و نفرت مى‌مانند، مجازات آنها تخفيف نمى‌يابد و به آنها مهلت داده نمى‌شود» «خالِدينَ فيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ».
در واقع اگر اين لعن و طرد جاودانى نبود، يا جاودانى بود و تدريجاً تخفيف مى‌يافت، و يا حداقل مهلتى به آنها داده مى‌شد، تحملش آسان‌تر بود ولى هيچ يك از اينها درباره آنها نيست، عذابشان دردناك، جاودانى، غير قابل تخفيف و بدون هيچگونه مهلت است، در واقع نه از آغاز بريده مى‌شود، نه از پايان و نه شدت آن كاهش مى‌يابد.
***
در آخرين آيه راه بازگشت را به روى اين افراد مى‌گشايد و به آنان اجازه توبه مى‌دهد؛ چرا كه هدف قرآن در همه جا، اصلاح و تربيت است و يكى از مهم‌ترين اسباب اصلاح و تربيت، گشودن راه بازگشت به روى بدكاران و آلودگان است مى‌فرمايد: «مگر كسانى كه بعد از آن توبه كنند، و اصلاح نمايند و در مقام جبران بر آيند (كه توبه آنان پذيرفته مى‌شود) زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است» «إِلَّا الَّذينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ».
اين آيه، مانند بسيارى از آيات ديگر قرآن، پس از طرح مسأله توبه با جمله «وَ أَصْلَحُوا» اين حقيقت را مى‌فهماند كه توبه، تنها ندامت از گذشته و تصميم بر ترك گناه در آينده نيست، بلكه، شرط قبولى توبه آن است كه با اعمال نيك خود در آينده، اعمال زشت پيشين را جبران كند، و لذا در بعضى از آيات قرآن بعد از ذكر توبه، اشاره به ايمان و عمل صالح شده است مانند آيه فوق و آيه ٦٠ سوره