تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣
«چرا خداوند مردم را به انجام حج و طواف خانه خود فرمان داده است؟
فرمود: ... آنان را به عمل حج دستور داد كه اطاعت دين و مصالح دنياى آنان را در بر دارد در موسم حج مسلمانان از مشرق و مغرب گرد هم جمع مىشوند تا با يكديگر آشنا گردند و براى اين كه هر ملتى از تجارتها و فرآوردههاى اقتصادى ملتهاى ديگر استفاده كنند و به خاطر اين كه مسافران و حمل و نقل كنندگان در اين سفر با كرايه دادن وسيلههاى نقليه خود بهره ببرند. (و براى اين كه با آثار و اخبار پيغمبر صلى الله عليه و آله آشنا گردند و اين آثار همچنان زنده بماند و در دست فراموشى سپرده نشود) ... و اگر بنا باشد هر ملتى فقط به امور زندگى محيط خود اكتفا كنند، هلاك مىگردند، شهرها ويران مىشود و استفادهها و منافع تجارتى از بين مىرود ...». «١»
و در ادامه، عطف توجه به مناسك حج كرده، مىفرمايد: «هنگامى كه از عرفات كوچ كرديد خدا را در نزد مشعر الحرام ياد كنيد» «فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ».
«او را ياد كنيد همان گونه كه شما را هدايت كرد هر چند پيش از آن از گمراهان بوديد» «وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ».
***
در ادامه همين معنى مىفرمايد: «سپس از آنجا كه مردم كوچ مىكنند كوچ كنيد» «ثُمَّ أَفيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ».
و در پايان دستور به استغفار و توبه مىدهد و مىفرمايد: «از خدا طلب آمرزش كنيد كه خداوند آمرزنده و مهربان است» «وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ