تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٩
٣- منظور از «مكر الهى» چيست؟
«مَكْر» در لغت عرب با آنچه در فارسى امروز از آن مىفهميم تفاوت بسيار دارد «در فارسى امروز مكر» به نقشههاى شيطانى و زيان بخش گفته مىشود، در حالى كه در لغت عرب هر نوع چارهانديشى را «مكر» مىگويند كه گاهى خوب و گاهى زيانآور است.
در كتاب «مفردات راغب» مىخوانيم: الْمَكْرُ صَرْفُ الْغَيْرِ عَمَّا يَقْصِدُهُ: «مكر اين است كه كسى را از منظورش باز دارند» (اعم از اين كه منظورش خوب باشد يا بد).
در قرآن مجيد نيز گاهى «ماكر» با كلمه «خير» ذكر شده مانند: وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِيْنَ: «خداوند بهترين چارهجويان است».
و گاهى «مكر» با كلمه «سَيِّىء» آمده است مانند: وَ لا يَحيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ: «نقشه و انديشه بد جز به صاحبش احاطه نخواهد كرد». «١»
بنابراين، منظور از آيه مورد بحث، و آيات متعدد ديگرى كه «مكر» را به خدا نسبت مىدهد اين است كه: دشمنان «مسيح» با طرحهاى شيطانى خود مىخواستند جلو اين دعوت الهى را بگيرند اما خداوند براى حفظ جان پيامبر خود و پيشرفت آيينش تدبير كرد، و نقشههاى آنها نقش بر آب شد و همچنين در موارد ديگر.
***