٤- آزادى انسان و ارتباط آن با بودن همه چيز در اختيار خدا
سؤال ديگرى در اينجا مطرح است و آن اين كه: از نظر قانون آفرينش، حكم عقل و دعوت انبياء، هر كسى در كسب سعادت و خوشبختى، عزت و ذلت، تلاش و كوشش براى كسب روزى خويش مختار و آزاد است، پس چگونه در آيه فوق، همه اينها به خداوند نسبت داده شده است؟!
پاسخ اين سؤال اين است: سرچشمه اصلى عالم آفرينش و تمام مواهب و قدرت‌هائى كه افراد دارند، خداست، اوست كه همه امكانات را براى تحصيل عزت و خوشبختى در اختيار بندگان، قرار داده؛ و اوست كه قوانينى در اين عالم وضع كرده كه اگر پشت پا به آن بزنند، نتيجه آن، ذلت است؛ و به همين دليل همه اينها را مى‌توان به او نسبت داد؛ ولى اين نسبت هرگز منافات با آزادى اراده بشر ندارد؛ زيرا انسان است كه از اين قوانين و مواهب، از اين قدرت‌ها و نيروها، حسن استفاده، يا سوء استفاده مى‌كند.
***