تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٤
خود را حق به جانب معرفى مىكنند، از اين رو، قرآن به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مىگويد: ممكن است اهل كتاب (يهود و نصارى) با تو بحث كنند و بگويند ما در برابر حق تسليم هستيم، و حتى در اين باره پافشارى كنند- چنان كه مسيحيان «نجران» در برابر پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله چنين بودند-.
خداوند در اين آيه به پيامبرش دستور مىدهد: از بحث و مجادله با آنها دورى كن و به جاى آن براى راهنمائى و قطع مخاصمه، «بگو: به آنها كه اهل كتاب هستند (يهود و نصارى) و همچنين درس نخواندهها (مشركان) آيا شما هم (همچون من كه تسليم فرمان حقم) تسليم شدهايد» «وَ قُلْ لِلَّذينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ الأُمِّيِّينَ أَ أَسْلَمْتُمْ».
«اگر به راستى تسليم شوند هدايت يافتهاند، و اگر روىگردان شوند و سرپيچى كنند وظيفه تو ابلاغ (رسالت) است» و تو مسئول اعمال آنها نيستى «فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ».
بديهى است منظور تسليم زبانى و ادعائى نيست، بلكه منظور، تسليم حقيقى و عملى در برابر حق است، اگر آنها در برابر سخنان حقيقى سر تسليم فرود آورند،- با توجه به اين كه دعوت تو آشكار، آميخته با منطق و دليل روشن است- مسلماً ايمان مىآورند، و اگر ايمان نياورند تسليم حق نيستند و تنها دعوى اسلام و تسليم در برابر فرمان حق دارند.
كوتاه سخن اين كه: وظيفه تو ابلاغ رسالت است، آميخته با دليل و برهان، اگر روح حقجويى در آنها باشد پذيرا مىشوند، و اگر نشوند تو وظيفه خود را انجام دادهاى.
و در پايان آيه مىفرمايد: «خداوند به اعمال و افكار بندگان خود بينا است» «وَ اللَّهُ بَصيرٌ بِالْعِبادِ».