تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٢
اگر مؤمنان از خدا مىخواهند كه از لغزشهاى آنان درگذرد و در برابر دشمنان گوناگون پيروزشان گرداند، بايد برنامه «سَمِعْنا وَ أَطَعْنا» را انجام دهند و بگويند:
«ما نداى مناديان را از جان و دل پذيرفتيم و در صدد پيروى از آن بر آمديم» و در اين راه از هر گونه تلاش و كوشش باز نايستند و سپس، از خداوند خواستار پيروزى بر موانع و دشمنان گردند.
تكرار نام خدا به عنوان «رَبَّنا» و كسى كه لطف خاصى در پرورش آنان دارد اين حقيقت را تكميل مىكند.
لذا رهبران اسلام در ضمن احاديث متعددى، مسلمين را به خواندن اين دو آيه ترغيب كرده و ثوابهاى گوناگونى براى آن بيان داشتهاند «١» كه اگر زبان و دل در تلاوت اين آيات هماهنگ گردند، و تنها سخن نباشد بلكه برنامه زندگى گردد، خواندن همين دو آيه، مىتواند كانون دل را با آفريدگار جهان پيوند دهد، روح و روان را صفا بخشد و عامل تحرك و فعاليت گردد.
***
٢- تكليف ما لا يُطاق
از اين آيه به خوبى استفاده مىشود: «تكليف ما لا يطاق» وجود ندارد، نه در اسلام و نه در اديان ديگر و اصل، آزادى اراده است؛ زيرا مىگويد: هر كس در گرو اعمال نيك و بد خويش است، هر كار نيكى انجام دهد براى خود انجام داده و هر كار بدى انجام دهد به زيان خود كرده است، تقاضاى عفو و بخشش و مغفرت نيز شاهد اين مدعا است.
و اين امر، هماهنگ با منطق عقل و مسأله حسن و قبح است؛ چرا كه