تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧
رهن» مخصوص سفر است، ولى با توجه به جمله وَ لَمْ تَجِدُوا كاتِباً: «نويسندهاى پيدا نكنيد» به خوبى استفاده مىشود كه: منظور مواردى است كه تنظيم كننده سند پيدا نشود.
بنابراين، هر گاه در وطن هم دسترسى به تنظيم كننده سند، كار مشكلى باشد اكتفا كردن به گروگان مانعى ندارد، هدف اين است كه: معاملات بر پايه و اساس محكمى باشد، خواه اطمينان از نظر تنظيم سند و گرفتن شاهد حاصل شود، يا از طريق رهن و گروگان.
در تفاسير اهل بيت عليهم السلام نيز به اين حقيقت اشاره شده، از جمله در منابع معروف حديث شيعه، و همچنين اهل سنت آمده است پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله زره خود را در «مدينه» به عنوان گروگان نزد شخص غير مسلمانى گذاشت و مبلغى به عنوان وام از او گرفت. «١»
ضمناً از اين آيه استفاده مىشود: سواد خواندن و نوشتن در آن محيط به قدرى كم بود كه بسيار مىشد در سفرها در تمام قافله يك باسواد وجود نداشت.
٢- گروگان حتماً بايد قبض شود و در اختيار طلبكار قرار گيرد، تا اثر اطمينان بخشى را داشته باشد، لذا مىفرمايد: «گروگانى گرفته شده» (فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ).
در تفسير «عياشى» از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود: لا رَهْنَ الَّا مَقْبُوضاً: «رهنى وجود ندارد مگر آن كه طلبكار آن را تحويل بگيرد». «٢»