تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٠
مىتوانستند بعد از نزول آيه چيزى بيش از سرمايه خود از آنها بگيرند، بلكه منظور اين است سودهايى كه قبل از نزول آيه گرفتهاند بر آنها مباح شده است.
جمله «وَ أَمْرُهُ الَى اللَّهِ» گر چه ظاهرش اين است كه آينده اين گونه افراد از نظر عفو و مجازات روشن نيست، بلكه بسته به لطف الهى است، ولى با توجه به جمله قبل از آن (فَلَهُ ما سَلَفَ)، معلوم مىشود منظور همان عفو است، گويا اهميت گناه ربا سبب شده است كه حتى حكم عفو درباره كسانى كه قبل از نزول آيه دست به اين كار زدهاند به طور صريح گفته نشود.
در معنى اين جمله، احتمالات ديگرى نيز دادهاند كه چون بر خلاف ظاهر بود از نقل آن صرفنظر شد. «١»
در پايان اين آيه، اشاره به عذاب جاويدان شده بود، با اين كه مىدانيم چنين عذابى مخصوص كفار است، نه افراد با ايمان گنهكار، گويا اين تعبير اشاره به آن است: رباخوارانى كه اصرار بر خوردن ربا دارند، ايمان درستى ندارند؛ چرا كه با اين قانون مسلّم الهى كه مخالفت با آن، همچون جنگ با خداوند است به مخالفت برخاستهاند.
و يا اين كه رباخوارى مستمر و دائم سبب مىشود آنها بدون ايمان از دنيا بروند و عاقبتشان تيره و تار گردد.
اين احتمال نيز وجود دارد كه: خلود در اينجا مانند آيه ٩٣ سوره «نساء» كه حكم عذاب جاودان و خلود را درباره قاتلان افراد بى گناه ذكر كرده، به معنى مجازات طولانى باشد نه ابدى و جاويدان.
***