تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٦
فرزندانى (خردسال و) ضعيف دارد، ناگهان گرد بادى شديد كه در آن آتش سوزانى است به آن برخورد كند، شعلهور گردد و بسوزد»؟ «أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخيلٍ وَ أَعْنابٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ لَهُ فيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ وَ أَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ فَأَصابَها إِعْصارٌ فيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ».
اين مثال ترسيمى است بسيار زيبا از حال اين گونه اشخاص كه با ريا و منت و آزار، خط بطلان بر انفاق خويش مىكشند، پير مرد سالخوردهاى را در نظر مجسم مىكند كه فرزندان خرد سال و كوچكى اطراف او را گرفتهاند و تنها راه تأمين زندگى حال و آينده آنان، باغ سر سبز و خرمى است با درختان خرما و انگور و ميوههاى ديگر، درختانى كه پيوسته آب جارى از كنارش مىگذرد و زحمتى براى آبيارى ندارد، ناگهان گردباد آتشبارى مىوزد و آن را مبدل به خاكستر مىكند، چنين انسانى چه حسرت و اندوه مرگبارى دارد!! حال كسانى كه اعمال نيكى انجام مىدهند و سپس با ريا و منت و آزار آن را از بين مىبرند، چنين است، زحمت فراوانى كشيدهاند، و در آن روز كه نياز به نتيجه آن دارند، همه را خاكستر مىبينند؛ چرا كه گرد باد آتشبار ريا و منت و آزار آن را سوزانده است.
و در پايان آيه، به دنبال اين مثال بليغ و گويا، مىفرمايد: «اين گونه خداوند آيات خود را براى شما بيان مىكند، شايد بينديشيد» و راه حق را از باطل تشخيص دهيد «كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآْياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ».
آرى، سرچشمه بدبختىهاى انسان- مخصوصاً كارهاى ابلهانهاى همچون منت گذاردن و ريا كه سودش ناچيز و زيانش سريع و عظيم است- ترك انديشه و تفكر است، و خداوند همگان را به آن دعوت مىكند.
***