٢- مشركان چه اشخاصى هستند؟
واژه «مشرك» در قرآن، غالباً به بت‌پرستان اطلاق شده، ولى بعضى از مفسران معتقدند: مشرك شامل ساير كفار مانند يهود، نصارا و مجوس (و به طور كلى اهل كتاب) نيز مى‌شود؛ زيرا هر كدام از اين طوائف براى خداوند شريكى قائل شدند، نصارا قائل به خدايان سه‌گانه (تثليث) و مجوس قائل به خدايان دوگانه اهور مزدا و اهريمن (ثنويت) و يهود، عُزير را فرزند خدا مى‌دانستند، ولى اين عقائد گر چه شرك‌آور است اما با توجه به اين كه در آيات متعددى مشركان در برابر اهل كتاب قرار گرفته‌اند، و با توجه به اين كه يهود و نصارا و مجوس در اصل متكى به نبوت راستين و كتاب آسمانى هستند، معلوم مى‌شود:
منظور قرآن از مشرك، همان بت‌پرست است.
حديث معروفى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه: در ضمن وصاياى خود فرمود:
«مشركان را از جزيرة العرب بيرون كنيد»، «١»
شاهد اين مدعى است؛ چرا كه به طور مسلّم اهل كتاب از «جزيرة العرب» اخراج نشدند، بلكه به عنوان يك اقليت مذهبى طبق دستور قرآن، با دادن جزيه در پناه اسلام زندگى مى‌كردند.
***
٣- اين آيه منسوخ نشده است
بعضى از مفسران گفته‌اند: حكم آيه فوق، منسوخ شده و ناسخ آن آيه «وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذينَ أُوتُوا الْكِتاب» «٢»
مى‌باشد، كه اجازه ازدواج با زنان اهل كتاب را مى‌دهد.