تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٤
آنها را از پيروى خُطُواتِ الشَّيْطان، نهى كرد. «١»
اين شأن نزول نيز، نشان مىدهد: شيطان گام، به گام در انسان نفوذ مىكند و بايد در همان گامهاى نخستين، در برابر او ايستاد تا به مراحل خطرناك نرسد.
جمله «إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ» متضمن استدلال زنده و روشنى است، مىگويد:
دشمنى شيطان با شما چيزى مخفى و پوشيده نيست، او از آغاز آفرينش آدم، براى دشمنى با او كمر بسته و سوگند ياد كرده است اگر بتواند، همه را جز مُخْلَصين كه از تيررس او به دورند، گمراه كند، با اين حال چگونه تسليم وسوسههاى او مىشويد؟
***
در آيه بعد، به همه مؤمنان هشدار مىدهد: «اگر بعد از (اين همه) نشانهها و برنامههاى روشن كه به سراغ شما آمده، لغزش پيدا كنيد، تسليم وسوسههاى شيطان شويد و گامى بر خلاف صلح و سلام برداريد بدانيد (از پنجه عدالت خداوند فرار نتوانيد كرد)؛ چرا كه خداوند توانا، شكستناپذير و حكيم است» «فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْكُمُ الْبَيِّناتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ».
برنامه روشن، راه روشن و مقصد هم معلوم است با اين حال، جائى براى لغزش و قبول وسوسههاى شيطانى نيست! اگر منحرف شويد، قطعاً مقصر خود شمائيد و بدانيد خداوند قادر حكيم شما را مجازات عادلانه خواهد كرد.
«بَيِّنات» به معنى دلايل روشن است و مفهوم گستردهاى دارد كه هم دلايل عقلى را شامل مىشود و هم آنچه از طريق وحى يا معجزات براى مردم تبيين شده است.
***