فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٤٢ -       نامه نافع به خوارج بصره     

خراسان به سر مى برد، نامه نوشت و او را به جنگ ازارقه فرمان داد و مأموريت جنگ را به او واگذار كرد.

مهلّب به بصره بازگشت و از سپاه بصره دو هزار نفر را انتخاب كرد و از طرف ديگر، قوم او از طايفه أزد نيز به او پيوستند. جمعاً بيست هزار نفر شدند. مهلّب با سپاهش حركت كرد و با ازارقه درگير شد و آنان را در دولاب اهواز شكست داده به طرف اهواز عقب راند. در اين شكست نافع بن ازرق كشته شد و ازارقه پس از او با عبيدالله بن مأمون تميمى بيعت نمودند.

پس از آن، مهلّب در اهواز با آنان جنگيد و عبدالله بن مأمون در اين جنگ كشته شد و برادرش عثمان بن مأمون با سه هزار نفر از سرسخت ترين ازارقه نيز كشته شدند و باقى ماندگان شكست خورده به طرف «ايدج» عقب نشينى كردند و در آنجا با قطرى بن فجائه[١] بيعت كردند و او را امير المؤمنين لقب دادند. بعد از آن، مهلّب جنگهاى زيادى كرد; گاه او بر رقيبان پيروز مى شد و گاهى رقيبان بر او چيره مى گشتند. در آخرين جنگ، ازارقه شكست خوردند و به طرف «سابور» از سرزمين فارس عقب نشينى كردند و آنجا را دار هجرت خود قرار دادند. مهلّب و فرزندان و پيروان او مدت نوزده سال با خوارج جنگيدند. يكى از اين جنگها در دوران عبدالله بن زبير و بقيه در زمان خلافت عبدالملك بن مروان و ولايت حجاج بر عراق، اتفاق افتاد. حجاج، مهلّب را براى جنگ با ازارقه