فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٧٦ - مجاز القرآن تأليف ابوعبيده     

مجاز به معنى مفهوم كلمه و آيه استعمال شده و در دومى در معنى جامع بين مجاز لغوى و كنايه و استعاره استعمال شده است و هر كدام امتياز خاص خود را دارد. به هر تقدير، اثر ابى عبيده جداً اثرى متقن و مفيدى هست كه دكتر محمد فؤاد سزگين در دو جلد به تحقيق آن پرداخته است. اين كتاب براى بار دوم در سال ١٤٠١ چاپ شده است.

در تاريخ وفات او اقوال مختلف است. خطيب از بعضى از مورخين وفات او را سال ٢٠٩ هجرى و از بعضى ديگر سال ٢١١ هجرى و از سومى، سال ٢١٠ هجرى ذكر كرده است و بعضى سال ٢١٣ هجرى را تاريخ وفات او دانسته اند. خدا خود آگاه است.

ما به ذكر اين تعداد از سران خوارج در قرنهاى اول، بسنده مى كنيم. شما در لابلاى كتاب با تعداد ديگرى از سران آنها مخصوصاً فرماندهان نظامى شان آشنا شديد.

سخنى كه در اينجا باقى مانده است آن است كه نظر خواننده را جلب كنيم به رواياتى كه از پيامبر گرامى و از صحابه و تابعين درباره محكّمه اولى نقل شده است و امام حنابله احمد بن حنبل اين روايات را جمع كرده و پسرش عبدالله آن را در كتاب «السنّة» نقل كرده است. اينك روايات را با ذكر سندهاى آن ذكر مى كنيم:

از آنجا كه اباضيه خودشان را از خوارج نمى دانند و ما نيز با شروطى كه در كتاب ذكر كرديم، آنها را از خوارج مبرى مى دانيم پس نبايد آنها ازاين روايات احساس نارضايتى كنند. چنانچه خواننده در اين روايات تدبر نمايد، آن را از نوع متواتر معنوى خواهد يافت و كسى نمى تواند در هدف و مقصود اين روايات شك روا دارد.