فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٦٢ -       ١ ـ عكرمه بربرى ابو عبدالله مدنى برده بن عباس     
از اسماعيل بن ابى اويس و او از مالك و او از پدرش نقل مى كند: پس از نماز عصر، جنازه عكرمه، برده ابن عباس و كثيرعزه را آوردند. از اهل مسجد كسى را نديدم كه به سوى آنها برود.
عده اى مى گويند: او در سال١٠٥ هـ . از دنيا رفته است. هيثم و ديگران گفته اند: او در سال ١٠٦ درگذشته است و عده اى گفته اند: او در سال ١٠٧ از دنيا رفته است. از ابن مسيب نقل شده كه به غلامش، بُرد مى گفت: به من دروغ مبند چنانكه عكرمه بر ابن عباس دروغ بست. همين سخن از ابن عمر نقل شده كه آن را به نافع گفته است.[١]
در كتابهاى تفسير مطالب زيادى از او نقل شده است و اين كتابها از سخنان او پر است. از آنچه كه از او نقل شده، بر مى آيد كه او قسم به طلاق را باطل مى دانسته است. ذهبى از عاصم احول نقل مى كند كه او از عكرمه جريان مردى را پرسيد كه به غلامش گفته بود: اگر صد تازيانه به تو نزنم، زنم طلاق باشد. عكرمه گفت: نه غلامش را بزند و نه زنش طلاق مى شود. اين كار از خطوه هاى شيطان است.[٢]
ابو حاتم رازى در «الجرح و التعديل» شرح حال او را با ذكر نظرات مختلف درباره او، آورده است.[٣]
ابن حجر عسقلانى در تهذيب التهذيب به طور مفصل شرح حال او را
[١] الذهبى: ميزان الاعتدال ٣/٩٣-٩٧ شماره٥٧١٤.
[١] همان: ٣/٩٧ شماره ٥٧١٤ در اين جا اشاره به كلام خداوند متعال دارد: «لاتتبعوا خطوات الشيطان» بقره: ٢٠٨.
[١] ابو حاتم رازى: الجرح و التعديل ٧/٦ ـ ١١.