فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٥٣٧ - ٦ ـ حكم دار     

اسلام در آن غلبه دارد، دار اسلام مى باشد. خداوند متعال در وصف بهشت مى فرمايد: (وَ لَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِينَ)[١] با آنكه در آنجا كودكان و ديوانگان نيز هستند[٢] و در وصف جهنم مى فرمايد: (سَأُورِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ)[٣] با آنكه در آنجا فرشتگانِ مطيعِ خداوند نيز هستند. پس حكم هر كدام، داير مدار اغلبيت آن است.[٤]

اين بود سخنانى كه درباره حكم دار گفته شده است. خوارج آن طور كه معروف است، در اين باره دو نظر دارند:

١ ـ هر جا كه به غير حكم خدا حكم مى شود، آنجا دار كفر است.

٢ ـ هر گاه امام كافر شود، رعيت اعم از حاضر و غايب كافر مى شوند.

در ديدگاه دوم تندروى به وضوح پيداست زيرا چگونه مى شود كه كفر امام سبب كفر رعيت شود; مگر كلام خداوند سبحان را نشنيده اند كه فرمود: (أَلاَّ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى )[٥] و على(عليه السلام)در اين باره خطاب به خوارج فرمود: شما كه اصرار داريد كه من به عقيده تان خطا كرده ام و گمراه شده ام پس چرا تمامى امت محمد(صلى الله عليه وآله وسلم)را به گمراهى من گمراه مى دانيد و به خطاى من مى گيريد و به گناه من تكفيرشان مى كنيد.[٦]