فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٧٦ -       جهت اول آيا مرتكب معاصى مشرك است؟     

كبيره را در بر نمى گيرد مگر در موارد خاصى كه آن خارج از موضوع بحث است. توضيح آن در طى دو برهان:

١ ـ خداوند سبحان كافر را به مشرك و غيرمشرك تقسيم نمود و فرمود:(لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَ الْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ)[١] و باز خداوند سبحان فرمود: لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا ) .[٢] اين، اصطلاح ثانوى است و با قاعده عمومى قرآن كه اهل كتاب را در برابر مشركين قرار مى دهد، منافات ندارد.

اين معنى از رواياتى كه درباره رياء وارد شده نيز به دست مى آيد زيرا در آن روايات از رياكار به مشرك تعبير شده است ليكن اين شرك، شرك خفى است و به شرك مصطلح در قرآن كريم ربطى ندارد.

على بن ابراهيم در تفسيرش از ابوجعفر باقر روايت مى كند كه فرمود: از رسول خدا از تفسير اين كلام خداوند عزّوجل سؤال شد: (فَمَنْ كَانَ يَرْجُوا لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحًا وَ لاَ يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا)[٣] حضرت فرمود: كسى كه نمازش را براى نشان دادن به مردم بخواند، مشرك است ـ تا آنجا كه فرمود ـ و كسى كه هر عملى را كه خداوند به آن دستور داده، براى نشان دادن به مردم به جا آورد، مشرك است و خداوند عمل رياكار را قبول نمى كند.[٤]