فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٦٣ - ١ ـ قيام خريت بن راشد ناجى     
جنگ امام در نهروان، جنگ خونينى بود. افراد بى بند و بار و فاسد كشته شدند و بنيانشان كنده شد و سرانشان از بين رفتند اما خوارج همگى در آن جا نبودند، بلكه در بصره و نقاط ديگر عراق پخش و پراكنده بودند. از اين رو به تحركاتى عليه على و كار گزارانش دست يازيدند و حسرت و نقصان را نصيب شدند. اينك بيان قيامهايى كه در عصر علوى صلوات الله عليه واقع شد:
١ ـ قيام خريت بن راشد ناجى:[١]
خِريت بن ناجى نزد على آمد ـ و در حالى كه عنوان امير المؤمنين را از اسم او برداشته بود ـ گفت: اى على! به خدا سوگند فرمان تو را اطاعت نمى كنم و پشت سرت نماز نمى گزارم و فردا از تو جدا مى شوم. اين جريان پس از آن بود كه حَكَمان حُكم داده بودند. على با او مناظره كرد و در صدد قانع كردنش برآمد اما او برنگشت و با جمعى از ياران خود عزيمت كرد. در راه با مرد مسلمانى برخورد. از او خواست نظرش را درباره على بيان كند. او هم درود فرستاد و از او به نيكى ياد كرد. جمعى از ياران خريت بر او حمله كرده و با شمشير قطعه
[١] طبرى خروج خريت ناجى را در تاريخ ٤/٨٦ ـ ١٠٠، و ابن هلال ثقفى در غارات ٢١، و مسعودى در مروج ٣/١٥٩ و جزرى در تاريخ ٣/١٨٣ ـ ١٨٧، و ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه ٣/١٢٨ ـ ١٤٨ ذكر كرده اند. چون حكايت آن طولانى بود و با بحث ملل و نحل مناسب نبود خلاصه آن را ذكر كرديم. دكتر نايف معروف در كتاب «الخوارج فى العصر الاموى ١٠٠ ـ ١٠١» آن را تلخيص كرده كه ما تلخيص او را برگزيديم.