فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٠٩ - پرسش دوم چرا پس از تحميل حكميت بر على(ع) از آن برگشتند     

پس از آنكه موافقتنامه امضا شد و شاهدان بر آن شهادت دادند و براى مردم خوانده شد، معاويه به طرف شام حركت كرد و امام با ياران و اصحاب خود به طرف كوفه رهسپار گرديد. معترضين به حكميت كه به «مُحَكّمِه» معروف شده بودند نيز با امام آمدند. امام به كوفه كه دار هجرتش بود، وارد شد و خوارج از ورود به شهر خوددارى ورزيدند و به طرف قريه (حروراء) عزيمت نمودند و عده اى هم به پايگاه نخيله رفتند. آنان با اين كارشان نشان دادند كه ديگر از على و اوامر او اطاعت نمى كنند و از او فرمانبردارى ندارند.

مخالفت آنها شكلهاى مختلفى داشت اما در اين كه همه مخالفتها به جريان پذيرش حكميّت باز مى گشت، اشتراك داشتند. به چند نمونه بارز آن اشاره مى كنيم:

١ ـ رويارويى با على(عليه السلام)با شعار «لا حكم الاللّه» در مسجد و غير مسجد خصوصاً وقتى كه امام مى خواست خطبه اى ايراد نمايد.

٢ ـ تكفير على(عليه السلام)و آن دسته از ياران او كه به پيمان صلح وفادار مانده بودند.

٣ ـ امنيت دادن به اهل كتاب و سلب امنيت از مسلمانان و كشتار بى گناهان.

اما امام در برابر اين مخالفتها موضعى را در پيش گرفت كه از عطوفت و رأفت او نسبت به مخاصمين حكايت دارد و بيانگر شكيبايى او در برابر اين رنجها و مصيبتهاست. اينك بيان آن: