شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٨١ - تفسير و إن يكاد الذين كفروا ليزلقونك بأبصارهم، الآية

ب ٥٢٣- ٥١٧ اين: حرص جاه. منصب خواهى.

حرص شهوت ...: «الْمَالُ حَيَّةٌ وَ الْجَاهُ أضَرُّ مِنْهُ.» نگاه كنيد به: ذيل بيت ٩٩٤/ ٣.

طامع شركت: آن كه دعوى خدايى كند چون فرعون.

زَلَّت: لغزش.

اشكم: كنايت از خوردن گندم.

بد رگى: بد سرشتى.

اشكستگى: حقارت، پستى.

شهوتِ مال و مَنال آفتى است، و در دفتر دوم نيز از آن به «مار» تعبير فرمود:

٢٩٣٠/ ٢ اما آفت جاه بدتر است. اگر اين آفت در دل نشست، چنان مى‌كند كه آدمى به هيچ چيز قانع نشود. امام صادق (ع) به سفيان فرمايد: «از رياست بپرهيز كه كس آن را نخواست، جز كه تباه شد.» (بحار الانوار ج ٢، ص ٨٣) مولانا مى‌فرمايد اگر رهايى خواهى بايستى فقر را پيشه سازى.

٩٨٩- ٩٨٨/ ١ در اخبار شيعه و سنى در مذمت اين آفت حديث‌ها آمده است چون: «مَا ذِئبانِ ضَاريانِ فى غَنَمٍ قَدْ غَابَ عَنْها رُعاؤُها بِأَضَرَّ فِى دِين الْمُسْلِمِ مِنْ حُبِّ الرئاسةِ.» (رجال كشى، ص ٤٢٤، بحار الانوار، ج ٧٠، ص ١٥٤) و روايت‌هاى ديگرى از اين دست. حُبِّ جاه تا بدان جا كشد كه آدمى را به دعوى خدايى وادارد و آن كه به چنين معصيتى گرفتار شود كجا خلاصى يابد كه خدا فرمايد: إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ\*. (نساء، ٤٨)