شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٩٨ - بيان اتحاد عاشق و معشوق از روى حقيقت اگر چه متضادند، از روى آن كه نياز ضد بىنيازى است، چنان كه آينه بىصورت است و ساده است و بىصورتى ضد صورت است و لكن ميان ايشان اتحادى است در حقيقت كه شرح آن دراز است، و العاقل يكفيه الإشارة

هر كه عاشق ديديش معشوق دان‌

كو به نسبت هست هم اين و هم آن‌

تشنگان گر آب جويند از جهان‌

آب جويد هم به عالم تشنگان‌

تشنه مى‌نالد كه اى آب گوار

آب هم نالد كه كو آن آب خوار

جذب آب است اين عطش در جان ما

ما از آن او و او هم آن ما

شير و گرگ و دد از او واقف شده‌

همچو خويشان گرد او گرد آمده‌

كين شده است از خوى حيوان پاك پاك‌

پر ز عشق و لحم و شحمش زهرناك‌

گرگ و خرس و شير داند عشق چيست‌

كم ز سگ باشد كه از عشق او عمى است‌

گر رگ عشقى نبودى كلب را

كى بجستى كلب كهفى قلب را

هم ز جنس او به صورت چون سگان‌

گر نشد مشهور، هست اندر جهان‌

بو نبردى تو دل اندر جنس خويش‌

كى برى تو بوى دل از گرگ و ميش‌

گر نبودى عشق، هستى كى بدى‌

كى زدى نان بر تو و كى تو شدى‌

نان تو شد از چه ز عشق و اشتها

ور نه نان را كى بدى تا جان رهى‌