شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٥٥ - جواب آمدن كه آن كه نظر او بر اسباب و مرض و زخم تيغ نيايد، بر كار تو عزرائيل هم نيايد، كه تو هم سببى اگر چه مخفىترى از آن سببها، و بود كه بر آن رنجور مخفى نباشد كه و هو اقرب اليه منكم و لكن لا تبصرون

٣٤٢١/ ١

(حديقة الحقيقة، ص ٤٤٠) رخام: نوعى سنگ آهكى شفاف كه پذيراى صيقل است.

فشار: بى‌هوده، هذيان.

رها شدن از زندان جسم و رسيدن به عالم جان مؤمنان را آسايش است و كافران را عذاب كه: «الدنيا سجن المؤمن و جنة الكافر.»

٦٢٥/ ٢

ب ١٧٢٦- ١٧٢٣ در تن بردن: به جسم باز گرداندن.

گلشن: عالم ارواح و مجردات.

با سلسله در قعر چاه: گرفتار عذاب.

در اين بيت‌ها روح مؤمن به زندانيى همانند شده است كه به خواب رود و در خواب بيند در گلستان است. چنان كه اين زندانى هيچ گاه حسرت بيدارى و در زنجير بودن را ندارد، روح از تن رسته مؤمن نيز نمى‌خواهد ديگر بار به تن باز گردد.

روح كه از عالم بالاست چندى با جسم انس گرفته است، اما پيوسته خواهان رها شدن از تن است چنان كه در حيوانى خواهان كمال بود تا به مرتبه انسانى رسيد، بايد از اين مرحله نيز بگذرد و طعام و شراب را واگذارد:

٥٢/ ٣