نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٥٠ - پرسش و پاسخهايى از ابن قتيبه

مى‌خواندند: «وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ»[١].

بعضى قاريان مانند اعرج مى‌خواندند: «وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكاً» و ديگران مى‌خواندند: «وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً»[٢].

ابن مسعود مى‌خواند: «إِن كَانَتْ إِلَّا زَقْيَةً وَ احِدَةً» و نيز «كالصّوف المنفوش» و ديگران مى‌خواندند: «إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً»[٣] و «كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ»[٤].

در مصحف ابن مسعود از اين نمونه‌ها كه مخالف مصاحف قديم و جديد است، فراوان وجود داشته است. وى در مصحفش «أمّ الكتاب» يعنى سوره حمد و «معوّذتين» را نيز حذف كرده بود و مى‌گفت: چرا به كتاب خداوند چيزهايى را ضميمه مى‌كنيد كه جزو آن نيست؟!

همچنين، أُبىّ بن كعب مى‌خواند: «إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها من نفسي فكيف أظهركم عليها»[٥] و علاوه بر آن، بخش اوّل دعاى قنوت را تا عبارت «إنّ عذابك بالكافرين ملحق» در مصحف خود آورده بود و آن را به عنوان دو سوره قرآن تلقّى مى‌كرد.

همچنين برخى قرّاء مواردى را مرفوع مى‌خواندند كه ديگران آنها را منصوب مى‌دانستند و مواردى را مجرور مى‌خواندند كه ديگران آنها را مرفوع مى‌دانستند و بالعكس. اين در حالى است كه هر كسى قرائت خويش را سخن پروردگار مى‌داند و نتيجه اين امر آن است كه گفته شود قرآن با همين اختلاف نازل شده است، پس در قرآن اختلاف و تناقض وجود دارد!

همين شبهه را مستشرق معروف آلمانى «اگنتس گلدزيهر» نيز يادآور شده است:

«مانند قرآن، هيچ كتاب قانونگذارى ديگرى را نمى‌يابيم كه به عنوان يك متن وحيانى و بسيار كهن، نزد امّتى ديندار به رسميّت شناخته شده باشد و با وجود اين، اضطراب، بى‌ثباتى و اختلاف در آن ديده شود»[٦].

[١] . ق/ ١٩( همان، ص ١٤٤).

[٢] . يوسف/ ٣١( همان، ص ٦٣).

[٣] . يس/ ٢٩( همان، ص ١٤٤).

[٤] . قارعه/ ٥( همان، ص ١٧٨).

[٥] . طه/ ١٥( همان، ص ٨٧).

[٦] . گلدزيهر، مذاهب التفسير الاسلامى، ترجمه عبدالحليم نجّار، ص ٤.