نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٩٣ - تنبيه بدنى زن
قتاده مىگويد: زدن غير مبرّح آن است كه ناگوار و معيوب كننده نباشد.[١]
به همين دليل شيخ ابوجعفر طوسى مىگويد: اما زدن، بىهيچ خلافى در آن، بايد زدن غير مبرّح باشد.
امام باقر عليه السلام فرمود: «با چوب مسواك بايد باشد.»[٢]
قاضى ابن براج طرابلسى (م ٤٨١) مىنويسد:
«اما زدن- در آيه- زدن به منظور تأديب است، چنان كه كودكان را بر كار خطا مىزنند، نبايد زدن مُبرّح يا مُزمن يا مُدمى باشد و بايد بر جاهاى مختلف بدن تقسيم شود و از صورت پرهيز شود و علاوه بر اين با چوب مسواك باشد و برخى- از فقهاى عامه- گفتهاند با دستمال پيچيده شده يا درّه باشد و نه با چوب يا تازيانه.»[٣]
«مبرّح» به معناى سخت و دردآور است و «مزمن» يعنى معيوب كننده و ناقص كننده و «مُدمى» يعنى آنچه باعث پيدا شدن خون در سطح پوست شود، حتّى به صورت خراشيده شدن. «درّه» نيز نوعى تازيانه پارچهاى است كه دردآور نبوده و مانند دستمال پيچيده شده است.
در جاى ديگر مىگويد:
«اگر زن بر مرد نشوز كرد (از حقوق زناشويى سرباز زد) جايز است از او در بستر و در سخن گفتن دورى كند و او را بزند، نه بسان اجراى حد و نه زدن دردآور، و از زدن بر صورتش بپرهيزد و سخن گفتن با او را بيش از سه روز ترك نكند.»[٤]
در فقه الرضا عليه السلام آمده است: «زدن با مسواك و مانند آن به ملايمت و آرامى.»[٥]
در جامع الاخبار صدوق از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:
«در شگفتم از كسى كه همسر خود را مىزند حال آن كه خود به زدن شايستهتر است. زنان خود را با چوب نزنيد كه قصاص دارد، ولى با سختگيرى در خوراك و پوشاك آنان را بزنيد تا در دنيا و آخرت آسوده باشيد.»
در حديث ديگرى فرمود: «سفارش مرا درباره زنان پاس بداريد تا از سختى
[١] . تفسير طبرى، ٥/ ٤٤، والدر المنثور، ٢/ ٥٢٢.
[٢] . تفسير التبيان، ٣/ ١٩١.
[٣] . المهذب، ٢/ ٢٦٤.
[٤] . همان، ص ٢٣١.
[٥] . بحارالانوار، ١٠١/ ٥٨.