نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٥٠ - ويژگيهاى سد مأرب و سازنده آن
بلنديهاى دامنه كوهها بهرهبردارى كنند. گاه سيلابها طغيان كرده، شهرها و آباديها را مىپوشاند و آسيبهاى آن بيش از استفادهاش مىشود. بنابراين ساكنان آن مناطق مجبورند براى اين مشكل، چارهجويى كنند و با انبار كردن آب، آن را تحت كنترل داشته باشند و به مناطق مرتفع ببرند.
مردم سبأ تنگه ميان دو كوه «بلق» را با ايجاد ديوارهاى عظيم در عرض آن كه سدّ مأرب يا عرم نام دارد، مسدود كردهاند تا از آبهاى ذخيره شده در آن براى آبيارى دشتها و دامنههاى اطراف استفاده كنند. دو كوه ياد شده پس از آنكه در تنگه بلق به هم نزديك مىشوند، از هم فاصله مىگيرند و دره ميان آن دو وسعت مىيابد. در نزديكى آنجا به سوى شمال شرقى، شهر مأرب يا سبأ و در جانب غربى، وادى اذنه قرار دارد و هنگام جارى شدن سيل، آب تا مقابل دريچه شرقى آن بالا مىآيد. ميان تنگه و شهر مأرب جلگه پهناورى قرار دارد كه مساحت دامنههاى كوههاى اطراف آن حدود ٣٠٠ مايل مربع است. اين زمينها خشك و بىحاصل بوده و پس از تدابير ياد شده و نگهدارى آبها در سد، دامنههاى دو سوى آن به جنگل و بستان تبديل شده است. از اين دو ناحيه همچنان كه قرآن اشاره دارد، به باغستان شمالى و شرقى يا باغستان شرقى و غربى تعبير شده است.
سدّ ياد شده ديوارهاى ضخيم است كه در عرض درّه، حدود ١٥٠ ذراعىِ شمال شرقى تنگه بنا كردهاند و عرم نام گرفته است. اين سدّ سخت، طولش از شرق به غرب ٨٠٠ ذراع و ارتفاعش ده ذراع و اندى و عرضش ١٥٠ ذراع است كه يك سوم غربى يا راست آن تا امروزه باقى است.
از بخش باقى مانده به دست مىآيد كه اين سد از خاك و سنگ درست شده است. بالاى آن به دو سطح شيب دار ختم مىشود و زاويههاى منفرجهاى ايجاد كرده است. روى اين دو بخش با لايهاى از ريگ سنگ فرش شده است تا هنگام پرش آب، خاكهاى آن شسته نشود.
پس سد عرم همانند كوهى نمايشى در مسير آب ايستاده و آن را از حركت باز مىدارد. آب انباشته مىشود و سطح آن به حدّى مىرسد كه قادر به آبيارى زمينهاى مرتفع مىشود. در دو سوى سد و كناره كوه بناهايى از سنگهاى بستر و استوار