نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٤٧ - ويژگيهاى سد مأرب و سازنده آن

مخالف عقل نيز هست.[١]

به اين نكته نيز توجه داريم كه به نظر مى‌رسد بيتهايى منسوب به تبّع يا اسعد ابوكرب، ساختگى باشد و پس از ظهور اسلام، برخى يمنيان آن را جعل كرده‌باشند؛ زيرا نشانه‌هاى‌آشكارى وجوددارد كه اين اشعار از قرآن اقتباس شده است. خطبه‌اى كه‌به قسّ‌بن‌ساعده نسبت داده‌بودند نيز بدون‌ترديد ياوه‌هايى ساختگى‌بيش‌نيست.

ويژگيهاى سدّ مأرب و سازنده آن‌

اكنون به توضيح اين مسئله مى‌رسيم كه سدّ مأربى را كه به بيان قرآن، سيلى بنيان كن آن را ويران ساخت، چه كسى بنا كرده است؟ مأرب كه «سبأ» نيز نام دارد، معروف‌ترينِ شهرهاى قديمى يمن است. پيداست كه اين واژه ريشه آرامى دارد و مركّب از «ماء» و «رأب» است؛ به معناى آب فراوان يا سيلاب بزرگ. از آثار به جاى مانده به دست آمده است كه اين شهر، دايره‌وار و قطر آن حدود يك كيلومتر بوده است. ديوارى نفوذناپذير گرد آن را فراگرفته و دو دروازه شرقى و غربى داشته است. در كنار دروازه غربى، نوشته‌اى نشان دهنده سازنده آن است. در ميانه آن آثار معبدى است كه اهل آن ناحيه اكنون آن را هيكل سليمان مى‌نامند.

سيل در سمت شرقى درّه «اذنه» براى آبيارى زمينهاى پيش رو و اطراف، جريان مى‌يابد و به جز بناهاى ستبرى كه از سنگ مرمر ساخته شده است، در دل باغها و بيشه‌زارها به راه خود ادامه مى‌دهد. طمحان در توصيف مأرب مى‌گويد:

علقمه نيز بناهاى آن را چنين وصف مى‌كند:

آنچه ياد شد، شاهدى بر درستى گفتار خداوند است كه مى‌فرمايد: «لَقَدْ كانَ‌

[١] . العرب قبل الاسلام، جرجى زيدان، ص ١٢٢- ١٢٦.

[٢] . نمى‌نگرى مأرب را كه ديوارها و ساختمانهاى آن و پيرامونش چه استوار است؟!

[٣] . و از ما كسى است كه همه مردم روى زمين مطيع او شدند، در سرزمين مأرب آنجا كه با مرمر سراها ساخته مى‌شود.