نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٢٩ - كورش همان بنده نيك خداست

به حق، وى حاكمى پر عطوفت و روشن ضمير بود كه به سوى نيكى فرا مى‌خواند و شاهنشاه بزرگ لقب گرفته بود. اين كار، الگويى عمومى براى همه پادشاهان ايران شد.

علامه ابوالكلام آزاد معتقد است كه كورش تعاليم فيلسوف و حكيم مشهور زردشت را به كار مى‌بسته و به نيكى مى‌خوانده و معتقد به حيات اخروى و بقاى روح بوده است. وى همچنين معتقد است تعاليم زرتشت، محور دعوت به سوى صفاى نفس و نيك كردارى بوده و همه انواع بت‌پرستى در آن ممنوع بوده است.

از نشانه‌هاى ديندارى كورش كبير، بقاياى معبدى كهن است كه «هرزفلد» (Herzfeld) آن را كشف كرد. اعتقاد بر اين است كه كورش آن را در شهر پاسارگاد بنا نهاده است. اين معبد در نزديكى كاخ قرار دارد و آرامگاه وى آنجاست. پرستشگاه ياد شده نشانه اهميت بالاى اين مذهب در روزگار كورش و پس از اوست. تاريخ نگاران آيين زرتشت را دينى كهن و مهم در نزد ايرانيان قديم مى‌دانند كه انسانها را به انتخاب يكى از دو راه فرا مى‌خواند: يا قلبشان را از نور و نيكى پر سازند يا در بدى و تاريكى غوطه‌ور شوند و در هريك از دو حال، نتيجه كردار خود را خواهند ديد و كار آنان حساب و جزايى خواهد داشت. مورّخان اين عقيده را كهن‌ترين دينى مى‌دانند كه در آسيا ظهور كرده و معتقد به رستاخيز است.

دكتر خضر مى‌گويد: شايد در گفته ذوالقرنين اشاره‌اى به اين مطلب بيابيم؛ آنجا كه گفت: «أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلى‌ رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُكْراً»[١]؛ يعنى در آنجا خدايى هست كه همه انسانها براى حساب در پيشگاه او حاضر مى‌شوند. پس اگر شخصى در زندگى ستم‌پيشه كرده باشد، او را عذابى سخت خواهد كرد.

طبق نگاشته‌هاى تاريخى، زمانى كه كورش بر قبايل ايونىّ‌[٢] دست يافت، اموال‌

[١] . كهف/ ٨٧.

[٢] .« ايونيّه» منطقه‌اى وسيع در غرب آسياى صغير است كه دشتهاى ساحلى درياى اژه و درياى سياه وبرخى جزاير پراكنده در اين منطقه را شامل مى‌شود. در آنجا مهاجرانى قديمى از يونان ساكن بودند و كشورى پهناور و مقتدر را پى‌ريزى كرده بودند كه هم‌پيمان ليديا بود. پس از شكست فرمانرواى متجاوز ليديايى، كورش با همه آنان به نرمى رفتار كرد.